متن اصلی آداب سخن گفتن برگرفته از كتاب «اخلاق ناصري»

باید که بسیار نگوید و سخن دیگری به سخن خود قطع نکند و هر که حکایتی یا روایتی کند و او برآن واقف باشد وقوف خود بر آن اظهار نکند تا آن کس آن سخن به اتمام رساند و چیزی را که غیر از او پرسند جواب نگوید. و اگر سئوال از جماعتی کنند که او داخل آن جماعت بود بر ایشان سبقت ننمایند. و اگر کسی به جواب مشغول شود و او بر بهتر جوابی از او قادر بود٬ صبر کند تا آن سخن تمام شود پس جواب خود بگوید بر وجهی که در متقدم طعن نکند. و در محاوراتی که به حضور او میان دو کس رود خوض ننماید. و اگر از او پوشیده دارند٬ استراق سمع نکند و تا او را با خود مشارکت ندهند٬ مداخلت نکند. و با مهتران٬ سخن به کنایت نگوید و آواز نه بلند دارد و نه آهسته بلکه اعتدال نگاه می‌دارد. و اگر در سخن او معنی غامض افتد در بیان آن به مثال‌های واضح جهد کند و الا شرط ایجاز نگه دارد. و الفاظ غریب و کنایات نامستعمل به کار ندارد. و سخنی که با او تقریر می‌کنند تا تمام نشود٬ به جواب مشغول نگردد و آنچه خواهد گفت تا در خاطر مقرر نگرداند در نطق نیارد. وسخن٬ مکرر نکند مگر که بدان محتاج شود. و قلق و ضجرت ننماید و فحش و شتم بر لفظ نگیرد مضطر گردد. و اگر به عبارت از چیزی فاحش مضطر گردد٬ بر سبیل تعریض کنایت کند از آن٬ و مزاح منکر نکند. و در هر مجلسی سخن مناسب آن مجلس گوید. و در اثنای سخن به دست و چشم و ابرو اشارت نکند٬ مگر حدیثی که اقتضای اشارتی لطیف کند آن گاه آن را بر وجه پسندیده ادا نماید و در راست و دروغ با اهل مجلس خلاف و لجاج نورزد٬ خاصه با مهتران و سفیهان. و کسی که الحاح با او مفید نبود با او الحاح نکند. و اگر در مناظره و محاورت طرف خصم را رجحان یابد انصاف بدهد و از مخاطبۀ عوام و کودکان و دیوانگان و مستان تا تواند احتراز کند. و سخن باریک با کسی که فهم نکند نگوید و لطف در محاورت نگاه دارد و حرکات و اقوال و افعال هیچ کس را به قبح محاکات نکند و سخن‌های موحش نگوید. و چون در پیش مهتری رود٬ ابتدا به سخنی کند که به فال ستوده دارند. و از غیبت و نمامی و بهتان و دروغ گفتن تجنب کند چنانکه به هیچ حال برآن اقدام ننماید. و با اهل آن مداخلت نکند و استماع آن را کاره باشد. و باید که شنیدن او از گفتن بیشتر بود. از حکیمی پرسیدند که «چرا استماع تو از نطق تو زیادت است؟» گفت:«زیرا که مرا دو گوش داده‌اند و یک زبان٬ یعنی دوچندان که می‌گویی می‌شنو».

کم گوی و بجز مصلحت خویش مگوی چیزی که نپرسند تو از پیش مگوی

دادند دو گوش و یک زبانت زآغاز یعنی که دو بشنو و یکی بیش مگوی

 

نکاتی که باید در تولید محتواي الکترونیکی رعایت کرد:

1. محصول داراي یک عنوان (نام) مشخص باشد . این عنوان باید حتی الامکان کوتاه و گویا باشد .

2. مشخصات تولید کنندگان ( نام و نام خانوادگی ، نام مدرسه ، پست سازمانی ، استان ، شهرستان و ...) در محصول درج شود .

3. راه هاي تماس با تولید کنندگان مانند شماره تلفن ، سایت ، وبلاگ ، ایمیل و ... در محصول درج شود .

4. سخت افزار و نرم افزار هاي مورد نیاز جهت اجراي محصول در ابتدا مشخص شود .

5. طراحی و تولید اثر طوري باشد که حتی المکان با سخت افزارها و سیستم عامل هاي قدیمی تر نیز مشکلی نداشته باشد .

6. حتی المکان براي اجراي برنامه نیازي به نصب آن بر روي سیستم عامل کاربر وجود نداشته باشد .

7. به محض قرار گرفتن CDمحصول درون کامپیوتر برنامه بصورت خودکار ) اتوران ( اجرا شود .

8. محصول داراي راهنما باشد . راهنما باید کامل و گویا بوده و تمامی مراحل نصب و استفاده از محصول را پوشش دهد .

9. در عملکرد بخش هاي مختلف نرم افزار ) دکمه ها ، لینک ها ، ارتباط صفحات و(… مشکلی وجود نداشته باشد .

10. حتی المقدور امکان کپی در هارد دیسک یا حافظه هاي فلش و اجراي مستقل آن بدون وجود CD محصول داشته باشد

11. فایل هاي اجرایی برنامه تا حد امکان کم حجم باشد تا کپی و انتقال و آپلود آن براحتی انجام شود .

12. حتی المقدور براي ورود به برنامه و استفاده از آن نیازي به وارد کردن کلمه عبور نباشد .

13. استفاده از برنامه براي عموم ساده بوده و نیازي به دانش فنی بالا یا مهارت خاصی وجود نداشته باشد .

14. برنامه داراي یک ورودي(intro) بوده که عنوان اثر و یک معرفی کوتاه از آن را به صورت انیمیشن یا تصویر ثابت به نمایش بگذارد.

15. در هنگام خروج از برنامه از کاربر جهت تایید سوال پرسیده شود .

16. امکان چاپ محتواي برنامه و سوالات و متون بکار رفته در آن وجود داشته باشد .

17. رنگ استفاده شده در زمینه صفحات با اجزاي آن تناسب داشته باشد .

18. در رنگ بندي صفحات و قسمتهاي مختلف برنامه یکپارچگی وجود داشته باشد .

19. فونت هاي استفاده شده از نظر رنگ و نوع و اندازه مناسب بوده و براحتی قابل خوانده شدن باشد و از فونت هاي تزیینی کمتر استفاده شود .

20. موسیقی پس زمینه باید ملایم و مناسب با مخاطب و محتواي محصول بوده و امکان توقف آن توسط کاربر وجود داشته باشد .

21. در صورتی که محصول براي کلاسهاي اول تا سوم ابتدایی است دکمه ها داراي صدا نیز باشند .

22. صداها و تصاویر بکار رفته در محصول از کیفیت مناسب برخوردار باشند .

23. ظاهر صفحات باید تا حد امکان ساده و زیبا بوده و از شلوغ کردن بی مورد و قرار دادن تصاویر غیر مرتبط ( مانند گل ، پرنده و...) خودداري شود .

24. طراحی برنامه بر اساس خلاقیت و نوآوري بوده و از بکار بردن عناصر و تصاویر تکراري و کپی شده از محصولات مشابه خود داري شود .

25. طراحی گرافیکی برنامه و عناصر آن بومی بوده و نمایانگر اساس فرهنگ ایرانی اسلامی باشد .

26. الزاما تمامی متن ها و عبارات موجود در برنامه و دکمه هاي آن به زبان فارسی باشد .

27. به چیدمان عناصر و دکمه ها در صفحات توجه شود . مثلا دکمه "صفحه بعد" باید در سمت چپ و دکمه "صفحه قبل" در سمت راست باشد .

28. امکان کنترل تمامی صداهاي موجود در برنامه (آهنگ زمینه ، موزیک متن ، صداي گوینده و...)توسط کاربر وجود داشته باشد .

29. در تایپ متون و عبارات آیین نگارش و صحت املاي کلمات مورد توجه باشد .

30. برنامه داراي نقشه بوده بطوري که موقعیت کاربر در هر زمان مشخص باشد و او بداند در کدام بخش و کدام صفحه قرار گرفته است .

31. برنامه به صورت تمام صفحه(Full Screen) اجرا شود تا هنگام استفاده تمام توجه کاربر به آن برنامه باشد .

32. در طراحی عناصر برنامه به دانش اموزان دختر و پسر به صورت یکسان توجه شود .

33. دکمه هاي بکار رفته در برنامه باید از نظر ظاهري ( اندازه ، رنگ ، فونت و ...) با همدیگر همخوانی و یکپارچگی داشته باشند .

34. زیبایی ظاهري و گرافیک جذاب و مناسب با سن مخاطب یکی از مهمترین عوامل است . در هنگام تولید به آن توجه کافی شود .

35. محصول باید صرفا بر اساس یک موضوع از کتابهاي درسی تولید شده باشد .

36. مخاطبین محصول مشخص باشد : پایه تحصیلی ، رده سنی ، معلمان یا دانش آموزان

37. منابع بکار گرفته شده در محصول درج گردد .

38. مطالب و محتواي ارایه شده از صحت و دقت علمی برخوردار باشد .

39. محتواي ارایه شده حتی الامکان جامع و کامل بوده و کل آن موضوع درسی را پوشش دهد .

40. برنامه به صورت تعاملی(interactive) باشد و کاربر با آن به خوبی درگیر شود و ارتباط برقرار کند .

41. تصاویر بکار رفته باید متناسب بوده و از بکار بردن تصاویر غیر مرتبط خود داري شود .

42. دسترسی به اطلاعات و محتواي ارایه شده و جستجو در بین آنها ساده و بدون اشکال باشد .

43. اطلاعات موجود در برنامه بروز بوده و بر اساس آخرین تغییرات کتاب هاي درسی باشد .

44. در قسمتی از محصول نسبت به معرفی سایتهاي اینترنتی مناسب و مرتبط با موضوع اقدام شود .

45. محصول داراي بخش آزمون بوده و حتی الامکان اضافه کردن سوالات وجود داشته باشد .

46. سوالات بخش آزمون حتما به صورت تصادفی ظاهر شده و در پایان نتایج آزمون به کاربر ارایه شود .

47. سوالات بخش آزمون متنوع باشد ( چهار گزینه اي ، وصل کردنی ، جایگزینی ، پرکردنی و...)

48. محتواي علمی و آموزشی ارایه شده متنوع بوده و در هر بخش از صدا و فیلم و تصاویر ثابت و متحرك و انیمیشن و ... استفاده شود .

49. حتی الامکان محصول داراي یک سایت یا وبلاگ پشتیبانی و ارتباط با تولید کننده باشد و آدرس آن در محصول درج گردد .

50. از قرار دادن متن هاي طولانی(pdf و word) به صورت فایل که خواندن آنها وقت گیر است جدا خودداري شود .

51. در کنار محتواي آموزشی و آزمون از مثال ها و تمرینات و بازي هاي کم حجم و متناسب با موضوع استفاده شود .

زیبایی

آنگاه شاعری گفت :از زیبایی سخن بگوی.

پیامبر گفت: شما زیبایی را از کجا جستجو خواهید کرد و چگونه آن را خواهید یافت مگر آن که زیبایی خود راهبر شما باشد؟

و شما چگونه از او سخن خواهید گفت، مگر او خود بافنده اطلس گفتار شما باشد؟

غمزدگان و مجروحان گویند ،" زیبایی لطف و مهربانی است، او هم چون مادری جوان که از شکوه خود کمی شرمگین است در میان ما می خرامد"

و آنان که شوق و شوری در دل دارندگویند،" چنین نیست، بلکه زیبایی مظهر قدرت و هیبت است. هم چون طوفانی است که زمین زیر پا و آسمان بالای سر ما را می لرزاند:".

و آن ملولان خسته و در راه مانده گویند،"زیبایی نجوایی است ملایم در گوش، او با روح ما سخن می گوید.

صدای او به سکوت های ما تسلیم می شود هم چون نور ضعیفی که از ترس سایه ها به خود می لرزد".

و رهروان بی قرار و بی آرام گویند،" ما بانگ زیبایی را که در میان کوه ها فریاد بر می آورد شنیده ایم،با فریادهای او صدای سم اسبان و بال پرندگان و غرش شیران همراه بود".

شبگرد شهر می گوید،" زیبایی همراه با سپیده از شرق طلوع خواهد کرد". و هنگام ظهر زحمتکشان و خستگان راه می گویند، ما از پنجره های غروب زیبایی را دیده ایم که بر دامن تپه ها آرمیده است".

و در زمستان آن بینوای در برف مانده می گوید،"زیبایی همراه با بهار بر بلندی ها خیمه خواهد زد"

و در تابستان آن دهقان سالخورده می گوید،" ما زیبایی را دیده ایم که با برگ های پاییزی رقصان به زمین می آید در گیسوی او برف و بوران را مشاهده کرده ایم "

شما همة این سخنان را در بارة زیبایی گفته اید،

اما به حقیقت از او هیچ نگفنه اید، بلکه آرزوهای نایافته خود را بیان کرده اید،

در حالی که زیبایی یک نیاز نیست، بلکه تجربه ای از وجد و شادی و سرمستی است،

زیبایی نه لب های تشنه است و نه دست های تهی که به نیاز پیش آورده اند،

زیبایی قلبی است شعله ور و جانی است مجذوب و افسون شده،

زیبایی نه نقشی است که شما چشم بر آن گشایید و نه آوازی است که بدان گوش سپارید،

بلکه زیبایی نقشی است که شما می بینید اگر چه چشم هایتان را ببندید و آوازی است که می شنوید اگر چه گوشهایتان را بگیرید،

زیبایی شیره پوست های پر شیار درخت نیست،

زیبایی بال و پری نیست که به چنگالی بسته باشند،

زیبایی باغی است در شکوفایی جاودانه و دسته فرشتگانی است در پرواز ابدی.

ای مردم اورفالیس، زیبایی زندگی است هنگامی که نقاب از چهرة مقدس خویش بر می دارد.

آن زندگی شمایید و آن نقاب نیز شمایید.

زیبایی ابدیت است که خود را درآیینه می نگرد و آن ابدیت شمایید و آن آیینه نیز شمایید.

از کتاب پیامبر(جبران خلیل جبران)

پیشنهادهایی برای شروع و پیشبرد درس ها : محصولات کشاورزی از تولید تا مصرف

- در جلسهٔ گذشته از دانش آموزان خواسته اید که هر گروه دربارهٔ یکی از محصولات کشاورزی تحقیق کنند و نتیجه را به کلاس بیاورند. برای این موضوع کارت هایی را از قبل تهیه کنید و در اختیار آنها قرار دهید.

مثال : کارت ( 1 ) نام گروه:

نام محصول: خرما

منطقهٔ عمده کشت: ………………

شرایط کشت :……………………

کارت ) ٢ ( نام گروه:

نام محصول: خیار ، گوجه، بادمجان

منطقهٔ عمده کشت: ………………

شرایط کشت: ……………………

- روی کارت نام این محصولات را قید کنید: خرما، پسته، گندم، برنج،( خیار، گوجه فرنگی، بادمجان )پرتقال، (نخود ، لوبیاو عدس)، سیب، انار، زعفران

-هر کارت را به یک گروه بدهید. دانش آموزان را راهنمایی کنید که از کتابخانهٔ مدرسه و یا پرس وجو از بزرگ ترها تحقیق خود را انجام دهند.

معمولاً محصولاتی مانند خرما و پسته و برنج در کشور مناطق خاصی دارند امّا محصولات جالیزی تقریباً در بیشتر مناطق کشاورزی ایران کشت می شوند و دانش آموز می تواند منطقهٔ زندگی خود را هم بنویسد.

از نمایندهٔ گروه ها بخواهید پاسخ را بخوانند. در همین حال شما می توانید فعالیت شماره 1 کتاب را اجرا کنید و از بچه ها بخواهید تا غلات، حبوبات و محصولات جالیزی را طبقه بندی کنند. پس از جمع بندی موارد تحقیق دانش آموزان توضیحات تکمیلی در مورد انواع محصولات و منطقهٔ کشت آنها ارائه کنید. این توضیحات حتماً با نقشه و ارجاع دانش آموزان به نقشهٔ دیواری ونقشه های کتاب انجام شود. سپس دانش آموزان را متوجه تفاوت دو فعالیت مهم »زراعت و باغداری« کنید.

-در مرحلهٔ بعد دانش آموزان را متوجه اهمیت غلات که نقش حساس و مهمی در غذای همهٔ جوامع دارند، کنید و ازدانش آموزان بخواهید نمودار صفحهٔ 29 کتاب که تولید گندم کشور را در سال های مختلف نشان می دهد را بخوانند و فراز و فرودهارا نیز مقایسه کنند. سؤال کنید در چه سالی بیشترین میزان تولید گندم و در چه سالی کمترین میزان را داشته ایم؟

-کارت هایی را که دانش آموزان تکمیل کرده اند، دوباره به آنها برگردانید و سپس بخواهید روی یک نقشهٔ A3 استان های ایران که قبلاً کپی گرفته و در اختیار آنها گذاشته اید، نام محصول را در منطقهٔ کشت همان محصول بگذارند. برای مثال پسته را در استان های کرمان، سمنان، فارس و …، سپس از دانش آموزان بخواهید فعالیت شمارهٔ 7 کتاب را که کاربرگهٔ نقشه است به منظور تکمیل کار انجام دهند. با توضیح اینکه در تمام طول سال با شرایط گلخانه ای می توان محصولات کشاورزی تولید کرد و با توجه به اینکه بچه ها معمولاً تجربه ای از مصرف محصولات گلخانه ای )مثلاً: خیار، توت فرنگی، گوجه فرنگی و …( دارند توجه آنها را به این نوع کشت جلب کنید. ویژگی های شرکت گلخانه ای را توضیح دهید.

- از بچه ها بخواهید فعالیت 2 و 3 کتاب را به عنوان فعالیت خارج از مدرسه انجام بدهند. برای انجام این فعالیت های کاوشگری نیز از خانواده ها کمک بگیرید.

-در صفحهٔ 32 کتاب دو مهارت مهم مصاحبه کردن و رسم نمودار از فعالیت های کاوشگری آموزش داده می شود. ابتدا از دانش آموزان بخواهید فعالیت شماره 5 را که طرح سؤال برای مصاحبه با یک باغدار است انجام دهند. سپس فعالیت شماره 6 را که مربوط به مهارت حسابی و عددی و ترسیم نمودار است انجام دهند.

مساحت باغ آقای رضوانی متر مربع 20,000 10,000 × 2 هر هکتار 10,000 متر مربع

دانش آموزان با انجام این فعالیت پی می برند که از مهارت های ریاضی در زندگی روزمره استفاده کنند.

برای رسم نمودار روی کاربرگه از بچه ها بخواهید که ابتدا میزان محصول را از روی جدول شمارش کنند. برای مثال درسال ( 86- 1385) 5عدد پرتقال نمایانگر تولید 50 تن پرتقال در آن سال است. بنابراین بچه ها از محور عمودی عدد 50 را انتخاب و محور را رسم و سپس آن ستون را رنگ آمیزی کنند.

نکته : در این درس توجه به کار کشاورزی به عنوان یک فعالیت پاک و شریف مورد تأ کید است. بچه ها را به مشاغل مربوط به کشاورزی ترغیب کنید. اهمیت و ارزش این شغل را با توجه به نقل حدیث از امام جعفر صادق )ع( آشکارتر نمایید. از دانش آموزان بخواهید فعالیت را انجام دهند. سخن امام جعفر صادق )ع( تأیید اهمیت کار کشاورزی است. زیرا از یک طرف با زحمت و تلاش انسان همراه است و از طرف دیگر با بهره گیری انسان از نعمت های الهی مرتبط است.

عن الصادق )ع( قال : «ازرعوا و اغرسوا و اللهُ ماعَمِل الناسُ عملاً اَحَلَّ و لا اطیب منه»

سفینه. البحار صفحۀ 549

نکته : پیشنهاد می شود در فرایند آموزش این درس از دو روش زیر نیز بهره گیری شود: 1 بچه ها را به یک باغ یا مزرعه ببرید تا از نزدیک با کشاورز و باغدار گفت وگو کنند و فعالیت کشاورزی را ببینند. بردن دانش آموزان به مزارع گلخانه ای اطراف شهرها نیز بسیار مفید خواهد بود.

2 در صورتی که خانواده یا اقوام دانش آموزان در مشاغل مرتبط با کشاورزی فعالیت می کنند، از آنها دعوت کنید تا دقایقی در کلاس حضور یابند و به پرسش های دانش آموزان درباره کشاورزی پاسخ دهند.

سفر محصولات کشاورزی

فرایند چگونه محصولات کشاورزی به دست ما می رسد را تدریس کنید. در این مرحله بهتر است ابتدا از گروه ها بخواهید چند محصولی را که در مورد آن تحقیق کرده و روی نقشه مکان یابی کرده اند انتخاب کنند و مسیری را که این محصولات طی می کنند تا به دست آنها برسد، رسم کنند.

اجازه دهید از طریق پرسش و پاسخ، دانش آموزان خودشان به این موضوع برسند که برای طی این مسیر به وسایل حمل و نقل، انبار و سردخانه، مغازه برای فروش و غیره نیاز داریم و ضمناً این مسیر با کمک و همکاری مشاغل طی می شود زیرا یکی از اهداف درس آشنایی با مشاغل مرتبط می باشد.

به منظور تعمیق یادگیری فرایند تولید به مصرف از دانش آموزان بخواهید کاربرگهٔ شماره 9 کتاب را انجام دهند.

6

8

7

4

1

5

2

3

بچه ها را راهنمایی کنید تصویرهای کاشت و داشت و برداشت را رنگ آمیزی کنند یعنی تصویر ( 1) کاشت تصویر ( 2) داشت و تصویر 3 و 4 برداشت.

نکته : درست مصرف کنیم

از نکات کلیدی این درس نگرش صحیح دانش آموزان به مصرف بهینه و صحیح است. برای این بخش توصیه می شود بحث گروهی در کلاس ترتیب دهید و بگذارید از طریق بحث و اظهارنظر اهداف ارزشی، درونی شود. شما می توانید برای آغاز بحث سؤالی را مطرح کنید برای مثال: آیا تاکنون به مهمانی هایی رفته اید که در آن غذا اسراف شده باشد؟ آیا در محیط کوچه و خیابان و خانه به مواردی از اسراف غذا برخورد کرده اید؟ نظر شما چیست؟

-با استفاده از روش های تأثیرگذار دانش آموزان را به اهمیت کمک به افراد مستمند و گرسنگان ترغیب کنید. شکرگزاری از خداوند در هنگام خوردن غذا یکی از آداب پسندیده است که در سایر ادیان نیز وجود دارد، اما شاید کمتر به عادتی برای ما تبدیل شده باشد. به همین دلیل توصیه می شود این امر به خوبی آموزش داده شود.

- در این بخش از آموزش شما قویاً نیاز به همراهی خانواده دارید. سعی کنید خانواده ها را به وسیله نامه یا جلسه حضوری در جریان موضوع مصرف صحیح و پرهیز از اسراف قرار دهید و از آنها بخواهید که خود آنها این موارد را در خانه رعایت کنند.

-فعالیت های شماره 8 و 10 جنبه خلاقیت دارند. از بچه ها بخواهید در باره محصولی که دوست دارند بکارند فکر کنند و دلایل خود را بازگو نمایند.

-درست کردن پوشه و یا جمع آوری خبر از روزنامه ها و مجله ها نیز جزء فعالیت های خارج کلاس است که به هدف تعمیق یادگیری های بچه ها دربارهٔ کشاورزی و بیان احساس و واکنش فردی آنها نسبت به موضوع مصرف صحیح غذا طراحی شده است و شایسته است توسط دانش آموزان انجام شود.

معنی و مفهوم ابیات شعر: شیر خدا

۱) حضرت علی (ع)  در شجاعت همچون شیر بود و سرور همه اعراب بود.و علاقه ی زیادی به راز و نیاز در شب داشت.

۲)شب رازدار گفتگو و مناجات حضرت علی (ع) با خداست . و تاریکی شب پوشاننده ی این اسرار است.

3)شب صدای راز و نیاز حضرت علی (ع) و نیز عشق الهی را که مانند چشمه ای در وجود او می جوشید،شنیده است.

4)راز و نیازهایی که هنوز در گوش مسجد کوفه مانده است و او را از خود بی خود می کند.

5)از آن زمان که سپیده ی سحر تاریکی شب را به روشنی روز در آورد. حضرت علی (ع)  را بیدار و مشغول راز و نیاز دیده است.

6)او همان ناشناسی است که در دل شب برای یتیمان غذا و شام می برد.

7)عاشقی که در شب هجرت به جای پیامبر در بستر خوابید و از خطر نترسید کسی غیر از حضرت علی(ع) نبود.

8)آن صبح دمی که حضرت علی (ع)  می خواست برای نماز به مسجد برود ، حلقه ی در از رفتنش جلوگیری کرد.

9)در حالی که در ، مانع رفتن او می شد ، می گفت:«ای علی از این رفتن صرف نظر کن و از این در عبور نکن.

10)شب زنده داران مست دوستی و ولایت تو هستند. جان تمام مردم فدای تو باشد علی.

اخلاق پسندیده:آداب سخن گفتن پیامبر اعظم(ص)

پیامبر هرگز بدون جهت‏سخن نمى‏گفت، و اگر سخنى مى‏گفت‏ بیشتر جنبه موعظه و پند داشت، یا مطلبى را مى‏آموخت و یا به معروف و خیرى امر مى‏کرد و یا از شر و منکرى مردم را باز مى‏داشت، تمام‏سخنانش سودمند و یک کلمه، نه بلکه یک حرف، پوچ و بى‏ارزش نبود، زیرا خوب مى‏دانست که: «و ما یلفظ من قول الا لدیه رقیب عتید» وانگهى پیامبر اسوه است و الگو و اوست انسان کامل. پیامبر کسى‏است که نخستین آفریده پروردگار، نور مبارکش است: «اول ما خلق‏الله نورى‏» پس، از این نور کامل چیزى تراوش نمى‏کند جز نور، و هر چه مى‏گوید گفته خدا است «و ما ینطق عن الهوى ان هو الا وحى‏یوحى‏». پیامبر هرگز از ذکر خدا غافل نمى‏شد. در روایت است: «ولایجلس و لایقوم الا على ذکر» او نمى‏نشست و برنمى‏خاست جز با ذکر و یاد خدا. پیامبر در هر آن قرین و همنشین ذکر خدا بود چه بر زبان آورد و چه در دل گوید. او خود ذکر خدا را کفاره مجلس‏ مى‏دانست و اعلام مى‏داشت که اگر در مجلسى یاد خدا نباشد یا ذکرى ‏از اهل بیت که آن نیز یاد خدا است، پس آن مجلس بر اهلش وزر و وبال است و نحس است و شوم. و اگر حضرت مى‏خندید از تبسم تجاوز نمى‏کرد «جل ضحکه التبسم‏» زیرا قهقهه و خنده با صدا با شئون ‏انسان مودب منافات دارد چه رسد به انسان کامل و چه رسد به اشرف‏ مخلوقات.

پیامبر آرام و آهسته سخن مى‏گفت و هیچ گاه فریاد نمى‏زد و صدا را بلند نمى‏کرد. و مجلس آن حضرت نیز از چنان آرامشى‏ برخوردار بود که عین ادب و تواضع است و کسى در مجلس پیامبر بلند سخن نمى‏گفت «و اغضض من صوتک‏» و دستور هم همین بود که ‏کسى صدایش را بالاتر از صداى رسول الله نکند «لاترفعوا اصواتکم‏فوق صوت النبى‏» و چون خود حضرت آهسته و آرام سخن مى‏گفت لذا مجلسش بسیار آرام و باوقار بود که حتى صداى به هم زدن بال ‏پرنده به گوش مى‏رسید. «لایقطع على احد کلامه‏» هرگز سخن کسى را قطع نمى‏کرد و تاشخصى مشغول سخن گفتن بود، به او خوب گوش مى‏داد و پس از تمام‏شدن سخنش آرام پاسخش را مى‏گفت. و چنان اصحابش را تربیت کرده ‏بود که هرگاه لب مبارکش به سخن وا مى‏شد، تمام حاضران ساکت‏ مى‏شده و سرا پا گوش مى‏شدند «کان على رووسهم الطیر» و هرگاه‏ سخن حضرت تمام مى‏شد بدون آنکه سخنانشان با هم تزاحم کند، با هریک به نوبت‏ حرف مى‏زد.

منبع:

فضایل و سیره فردی رسول خدا(ص)- گوشه ای از اخلاق عظیم پیامبر- استاد محمد جواد مهری

اخلاق پسندیده: آداب پیامبر اسلام (ص) در غذا خوردن

پيامبر عظيم الشان اسلام, حضرت محمد مصطفي(صلوات الله عليه و آله) در نيک خوري, اندک خوري و انتخاب غذاهاي مناسب براي انسان, الگوي تمامي مسلمانان بود؛ بدين خاطر چه شيرين است که به مطالعه سير ه آن حضرت در خوردن و آشاميدن بنشينيم و خورشيد درخشان محمدي را فرا راه زندگي خويش مي سازيم.

آداب خوردن و آشاميدن پيامبر(ص)

چون سفره گسترده مي شد خداي را ياد مي کرد و مي گفت: «بسم الله الرحمن الرحيم. اللهم اجعلها نعمه مشکوره تصل بها نعمه الجنه». بار پروردگارا اين غذا را نعمتي قرار ده که از عهده شکر آن برآيم و به وسيله آن مرا به نعمت هاي بهشت رهنمون ساز.

و بر سر سفره دو زانو مي نشست و دو پايش را جمع مي کرد, همانگونه که نماز گذار مي نشيند با اين تفاوت که زانو روي زانو و روي يک پهلو مي نشست و مي گفت: همانا من بنده ام و همچون بنده مي نشينم و غذا مي خورم.

غذاي داغ نمي خورد و مي گفت: غذاي داغ برکت ندارد خداوند آتش را غذاي ما قرار نداده.

با سه انگشت غذا مي خورد و گاهي از انگشت چهارم کمک مي گرفت و پس از آنکه غذايش را ميل مي فرمود, ظرف غذا را تميز مي كرد و مي گفت: پايان غذا پر برکت است.

چون از غذا خوردن فارغ مي شد خداي را مي خواند و مي گفت:«اللهم لک الحمد اطعمتَ و اشبعتَ و سقيتَ وارويتَ. لک الحمد غير مکفور و مودع و لامستغني عنه». بار خدايا ترا سپاس مي گويم به خاطر آنکه مرا غذا دادي و سيرم ساختي, نوشاندي و سيرابم نمودي. حمد ترا است, حمدي که کفران نشود, آخرين حمد من نباشد و بي نياز از آن نباشم.

و چون به خصوص نان و گوشت ميل مي کرد, دست هايش را خوب مي شست و آنگاه زيادي آب را به صورتش مي کشيد.

در سه نوبت آب مي نوشيد و در آن سه نوبت سه (بسم الله) و در آخر آنها (الحمدالله) مي گفت و آب را سر نمي کشيد, بلکه به نوعي مي مکيد و چه بسا با يک نفس مي نوشيد تا فارغ مي شد و باقي مانده آن را به کسي که طرف راستش بود مي داد, هرچند شخص سمت چپ اش مهمتر بود و مي فرمود: سنت بر اين است که به تو بدهم , اگر تو خواستي به ايشان ايثار مي کني.

داخل ظرف آب نفس نمي کشيد, بلکه هنگام نفس کشيدن دهانش را به سويي مي گرداند.

ظرفي از عسل وشير به حضور آن حضرت آورند, آن را متواضعانه ندانست و ننوشيد و گفت: من حرام اش نمي دانم, ولي افتخار به خوردني هاي دنيوي و حساب فرداي قيامت را نمي پسندم و تواضع را دوست دارم؛ زيرا هر کسي براي خدا تواضع کند, خداوند او را بلند گرداند.

در خانه خیلی با حيا بود, از اهل خانه غذا نمي خواست و اظهار تمايل هم نمي کرد. اگر غذائي مي آوردند, مي خورد و آنچه مي دادند, قبول مي کرد و هر نوشيدني که بود مي نوشيد و فراوان اتفاق مي افتاد که خود بر مي خواست و براي خويش خوردني يا نوشيدني مي آورد.

پيش از خوردن دستانش را مي شست يا وضو مي گرفت و مي فرمود: خجستگي و برکت غذا در وضوي پيش و پس از خوردن آن است.

هنگام غذا خوردن با تواضع روي زمين مي نشست و به چيزي تکيه نمي زد, تا جايي که امکان داشت تنها غذا نمي خورد و مي فرمود: بهترين غذا آن است که دست هاي زيادي به طرف آن دراز شود, براي خوردن دورهم جمع شويد, خجستگي و برکت در اين کار است.

بر سر سفره از آن قسمت غذا که جلوي خودش بود مي خورد اما وقتي خرما ميل مي کرد آن را از جاهاي مختلف ظرف انتخاب مي نمود.

یکصد گناه زبان

قال رسول الله صلی الله علیه و آله : اَکثَرُ خَطایا ابنِ آدمَ مِن لِسانِه   «بیشترین خطاهای بنی آدم از زبان اوست»

  * قطعا گناهان زبان بیشتر از این مقدار است

 * کثرت گناهان زبان باید ما را متوجه خطرات عظیم این عضو کوچک که به مثابه یک مار سمی و مهلک در کمین است نموده و عزم ما را بر کنترل آن جزم ترنماید.

 - 1دروغ  2 - غیبت  3– خودستایی 4- تمسخر 5 – تهمت 6- فحش 7- کفر گفتن  8- ریاء لسانی 9- تحقیر مردم 10 - تشویق به گناه 11- زور گویی(قلدری) 12- آوازه خوانی 13- منت گذاشتن 14- شوخی زیاد 15- شایعه سازی 16- سوگند زیاد 17- عیب جویی 18- تکفیر مؤمن 19- تصدیق ساحر 20-غش در معامله 21- امر به منکر 22- نهی از معروف 23- اظهار فقر 24- دل شکستن 25- حکم نا حق 26- بد خلقی 27- شوخی با نا محرم 28- تحریف دین 29 - کمک کردن به ظالم  30- لعن و نفرین مسلمانها 31- نمّامی(سخن چینی) 32- جاسوسی بر علیه مسلمین 33- زخم زبان(نیش زدن) 34- سر و صدای آزار دهنده 35-  سخنان شرک آمیز 36- بد سخن گفتن با والدین 37- تملق و چاپلوسی38- ایراد سخنان مفسده انگیز39-ایراد سخنان تفرقه انگیز 40 - تطمیع مردم به اخذ رشوه 41- دعوت به پرداخت رشوه 42- تایید ظلم و ظالم 43- لقب زشت گذاشتن 44- جلوه دادن حق به باطل 45- جلوه دادن باطل به حق 46- پاسخ به سوالاتی که نمی داند 47- نصیحت کردن در ملأ (آشکارا) 48- نصیحت بیش از حد 49- گفتن هر آنچه که می داند 50 - غلو در حق ائمه علیهم السلام 51- شعار دادن های بدون 52- علم اهانت به آیات الهی 53- اهانت به اسلام54- اهانت به اهل بیت علیهم السلام 55- لعن و نفرین به شانس واقبال 56- سخن گفتن عمدی در نماز 57- کوچک شمردن گناه خود یا دیگران 58- ریختن آبروی مؤمن 59 - گمراه کردن زنان 60- گفتن سخنان لغو 61- بدعت گذاشتن در دین 62- مذمت کردن مؤمنین و نیکوکاران 63- صحبت کردن های سرد و تلخ و بی روح 64- پرسش از اموری که دانستن آنها گناه است 65- ایجاد زمینه برای ارتکاب گناه دیگری 66- مِراء(جرّ و بحث های بی فایده ونفسانی) 67- هر گونه صدا و سخن در جهت ترساندن مردم 68- تقلید صدا به قصد استهزاء و آزار 69- جزع و شِکوه از مشیت های الهی 70- زیاد ایراد گرفتن از دیگران 71- مدح فاجر(ستایش از گنهکار) 72- گفتن سخن حق در جایی که نباید گفت 73- افشای اسرار مردم یا اسرار خود 74- تهدید و ایجاد رعب و وحشت 75- انداختن کار خود بر گردن دیگران 76- اشاعه فحشاء(پخش نمودن گناهان دیگران) 77- با طنّازی صحبت کردن خانمها با نا محرم و بعضی از محارم 78- شماتت زیاد خطا کاران و مصیبت زدگان 79- گفتن هر گونه خبر و سخن که صحّت آن را نمی داند 80- تعلیم راههای انجام گناه 81- تعلیم امور باطل(سحر و جادو، موسیقی ...) 82- تضعیف روحیه مجاهدان 83- ناامید کردن مردم از رحمت خدا 84- امید زیاد دادن به گنهکاران85- شهادت باطل و دروغ 86- توثیق فاسق(مؤثق جلوه دادن گنهکار) 87- زیاد در خواست نمودن از مردم 88- تحسین و تایید گنهکار 89- گفتن سخنان تحریک کننده شهوت 90- واسطه انجام گناه شدن بین دو نفر 91- تفاخر به آباء و ثروت و فرزندان و ... 92- تایید سخن کسی که صحت کلام او را نمی داند 93- اعتراف به گناه در نزد غیر خدا 94- بد و بیراه گفتن به حوادث بلا گونه 95- ذلیل نمودن نفس خویش(گفتن سخنان ذلّت آمیز) 96- اکرام شخص ثروتمند به خاطر ثروتش 97- اهانت به فقیر به خاطر فقرش 98- بسیاری از تعارفات روزمرّه مثل (قربونت بشم، فدات بشم و ..) 99- کوچک شمردن کارهای خیر دیگران 100- عدم تقیه در جایی که باید تقیه کرد.

اخلاق پسندیده: آفات زبان

اسلام دین صلح و آرامش است و هر یک از ما در برابر یکدیگر وظیفه داریم تا به یکدیگر احترام گذاشته و قدر یکدیگر را بدانیم وبا اعمال و رفتار هایمان یکدیگر را آزار ندهیم.در اسلام هریک از جوارح در برابر خداوند متعال مسئول است و زبان یکی از آن اعضا است که هم می‌توان از آن خوب استفاده کرد و سخنان نیکو گفت وهم از آن بد استفاده کرد و با آن دیگران را آزرد در این مقاله به برسی برخی از گناهان زبانی می‌پردازیم.

1-اهانت و تحقیر

از بزرگ‌ترین گناهان در اسلام اهانت کردن به دیگران است و شخص اهانت کننده خود ذلیل و خوار است و در حدیث آمده است:هیچ مومن فقیری را تحقیر نکنید به درستی که هر کس مومن تهیدستی را تحقیر نموده و کوچکش کند خدا او را تحقیر می‌کند و همواره مورد خشم و غضب قرار خواهد داد تا از تحقیر کردن بیرون رود یا توبه کند (بحارالانوار 75/146)

2-فخر فروشی

از یکدیگر گناهان که متاسفانه در جامعه رواج بسیار پیدا کرده است فخر فروشی است انسان‌هایی که به خود می‌بالند و در حقیقت حقیر و پست هستند.در قرآن آمده است :(ان الله لایحب کل مختال فخور لقمان 18 )خداوند هیچ مغرور خودستایی را دوست ندارد

تهدید کردن دیگران دور از شأن انسان است و انسان حق ندارد شخص مومن را تهدیدهای ناروا کند و تهدید می‌تواند به هر صورتی باشد تهدید زبانی و یا عملی .

پیامبر خدا فرمودند:هر کس با نظری به مؤمنی نظر کند تا او را بترساند خداوند او را خواهد ترساند در روزی که هیچ سایه‌ای جز سایه خداوند در بین نخواهد بود

3-رسوا کردن گناه

رسوا کردن گناه در میان دیگران گناهی بس بزرگ است واگر انسان گناهی دارد باید آن را با خدای خویش در میان بگذارد وبا او سخن بگوید.

امام رضا می‌فرمایند :پوشاننده گناه کارش معادل هفتاد هزار کار نیک است و بازگو کننده گناه خوار است و پوشاننده بخشیده شده.(عیون الاخبارالرضا 12/412)

4- عدم حفظ رازهای شخصی

انسان باید رازهای خود را برای خود نگه دارد و آن را نزد کسی بازگو نکند در احادیث آمده است سرّ تو تا زمانی که گشوده نشده سبب سرور است و هنگامی که گشوده شد باعث اندوه می‌شود.(عزرالحکم /436)

ادامه نوشته

حکایت انواع مردم به شعر

دوستان بر سه قسمند:

-1برخی از آنها مانند غذا هستند که انسان همیشه به آنها نیازمند است.

- 2برخی ازآنها مانند دارو هستندکه انسان گاهی به آنها محتاج است.

- 3برخی ازآنها مانند بیماری ومرض هستند که انسان باید همیشه از انها دوری کند زیرا جز بیچارگی چیزی به ارمغان نمیاورد.

دلا یاران سه قسمند ار بدانی

زبانی اند وجانی ونانی

به نانی نان بده از در برانش

زبانی را مدارا کن زبانی

ولیکن یار جانی را نگهدار

به پایش جان بده گر می توانی