استثنائات در قرآن
1ـ سكت :در لغت به معناي خاموش و سكوت مي باشد و در تجويد به معناي قطع صدا در هنگام قرائت بدون تجديد نفس است .
اين قاعده فقط در چهار محل از قرآن كريم آمده است .
الف ـ آخر آيه « 1 » سوره كهف .
چنانچه آيات اول و دوم اين سوره با هم خوانده شوند بين كلمات « عِوَجاً » و « قَيِّماً » سكت داده مي شود .
توجه : پايان كلمه عوجاً در هنگام وصل به الف خوانده مي شود .
ب – آخر كلمه « مَرْقَدِنا » و قبل از كلمه هذا در سوره يس آيه 52 .
ج ـ پايان عبارت « وَ قيلَ مَنْ » قبل از كلمه راق در سوره قيمه ، آيه 27
د ـ پايان عبارت « كَلّا بَلْ » قبل از « رانَ » در سوره مطففين آيه 14 .
نشانه سكت در قرآن حرف « س » است كه در محل مورد نظر نوشته مي شود .
2ـ نحوه قرائت الف در پايان هفت كلمه از قرآن : حرف الف در پايان هفت كلمه نوشته مي شود كه چنانچه آن كلمات به وصل خوانده شوند الف تلفظ نمي شود و اگر به آن كلمات وقف گردد حرف الف خوانده مي شود .
اين كلمات عبارتند از :
اَنَا ـ لكِنّا ـ اَلظُّنُونَا ـ اَلرَّسُولَا ـ اَلسَّبيلَا ـ سَلَاسِلَا ـ قَوارِيرَا ( سوره دهر پايان آيه 15 )
3ـ كلمات دو وجهي در قرآن : تعداد شش كلمه در قرآن به دو وجه خوانده مي شوند .
الف ـ يَبصُطُ در سوره « بقره آيه 245 » به صورت يَبْسُطُ (1) خوانده مي شود .
ب ـ بَصْطَةً در سوره « اعراف آيه 69 » به صورت بَسْطَةً (2) نيز خوانده مي شود .
ج ـ مُصَيْطِرونَ در سوره « طور آيه 37 » به صورت مُسَيْطِرونَ (3) نيز خوانده مي شود .
د ـ بِمُصَيْطِرٍ در سوره « غاشيه آيه 22 » به صورت بِمُسَيْطِرٍ (4) نيز خوانده مي شود .
ه ـ ضَعْفٍ در سوره « روم آيه 54 » به ضُعْفٍ نيز خوانده شده است .
و ـ ضَعْفاً در سوره «روم آيه 54 » به ضُعْفاً نيز خوانده شده است .
4 ـ تسهيل همزه : در سوره فصلت آيه 44 « همزه دوم » در عبارت ءَاَعْجَمِيٌّ به به تسهيل خوانده مي شود .
تسهيل همزه در تجويد به معناي آن است كه آن حرف بين همزه و الف تلفظ شود يعني صفت شدت آن حذف گردد .
5 ـ نحوه خواندن عبارت بِئْسَ الِاسْمُ : هنگام خواندن عبارت بِئْسَ الِاسْمُ در سوره حجرات آيه 11 به علت در كنار هم قرار دادن دو حرف ساكن ( لْ ـ سْ ) مي بايست لام ساكن الاسم با كسره خوانده شود و همزه اول كلمه اسم در تلفظ حذف گردد .
6 ـ اشمام :در لغت به معناي اشاره به حركت ضمه و بدون صوت است .
و در تجويد به معناي به حالت در آوردن لبها مي باشد .
نون مشدد در عبارت « لا تَأْمَنّا » در آيه 11 سوره يوسف (ع) به اشمام خوانده مي شود زيرا در اصل چنين بوده است « لا تَأْمَنُنا »
7 ـ اماله كبري : در لغت به معناي ميل دادن و در تجويد به معناي ميل دادن « فتحه » به «كسره » و « الف » به « ياء » مي باشد . حرف « راء » در عبارت مَجْريها در آيه 41 سوره هود (ع) اماله كبري و ترقيق مي گردد .
با سلام خدمت همکاران اینجانب غلامحسین پناهنده از استان بوشهر منطقه کاکی دراین مجموعه سعی دارم هر ماه برای تمام دروس حداقل یک پست داشته باشم امیدوارم با این کار بتوانم کمکی در جهت بهبود فرایند آموزش،داشته باشم.